Kontenery techniczne REI 30, REI 60 i REI 120 - co oznaczają te klasy?

Kontenery techniczne REI 30, REI 60 i REI 120 są stosowane w inwestycjach, w których elementy konstrukcji muszą zachować określone właściwości podczas pożaru. Dotyczy to między innymi obudów rozdzielni elektrycznych, magazynów energii, serwerowni, kotłowni oraz instalacji technologicznych. Co oznaczają symbole R, E i I? Czy wskazana klasa dotyczy całego kontenera, czy tylko jego wybranych elementów?

Czym jest odporność ogniowa?

Odporność ogniowa określa zdolność elementu budowlanego do zachowania określonych właściwości podczas oddziaływania wysokiej temperatury. Klasyfikację ustala się na podstawie badań przeprowadzonych zgodnie z właściwymi normami i odnosi do konkretnego rozwiązania konstrukcyjnego.

Odporności ogniowej nie należy utożsamiać z reakcją na ogień. Są to dwa odrębne parametry:

• odporność ogniowa opisuje zachowanie elementu lub całego układu w warunkach pożaru;
• reakcja na ogień określa, w jakim stopniu dany materiał przyczynia się do powstania i rozwoju pożaru.

W przypadku kontenera technicznego znaczenie ma zatem nie tylko rodzaj zastosowanej płyty warstwowej lub izolacji. Liczy się cały zaprojektowany układ, obejmujący konstrukcję nośną, ściany, dach, połączenia, drzwi, przepusty oraz sposób zabezpieczenia elementów stalowych.

Co oznaczają litery R, E i I?

Każda litera w oznaczeniu REI dotyczy innego kryterium odporności ogniowej:

• R – nośność ogniowa: zdolność elementu nośnego do zachowania stateczności i przenoszenia wymaganych obciążeń podczas pożaru;
• E – szczelność ogniowa: zdolność przegrody do powstrzymywania płomieni oraz gorących gazów przed przedostaniem się na stronę nieobjętą pożarem;
• I – izolacyjność ogniowa: zdolność przegrody do ograniczania wzrostu temperatury po stronie nienagrzewanej.

Oznaczenie REI odnosi się do elementu nośnego pełniącego jednocześnie funkcję oddzielającą. Element musi przez wskazany czas zachować nośność, szczelność i izolacyjność ogniową.

Nie wszystkie części kontenera otrzymują jednak oznaczenie REI. W zależności od funkcji mogą być klasyfikowane w następujący sposób:

Znaczenie poszczególnych kryteriów oraz normy stosowane podczas badań przedstawia Instytut Techniki Budowlanej.

REI 30, REI 60 i REI 120 – ile minut ochrony zapewniają?

Liczba występująca po symbolu REI określa czas wyrażony w minutach, przez który badany element spełnia jednocześnie wszystkie wskazane kryteria.

Podany czas nie stanowi gwarancji, że element zachowa się identycznie podczas każdego rzeczywistego pożaru. Klasa jest wynikiem badania prowadzonego w określonych warunkach i w zakresie wskazanym w dokumentacji klasyfikacyjnej.

Na rzeczywisty przebieg pożaru wpływają między innymi rodzaj oraz ilość materiałów palnych, dostęp powietrza, temperatura, lokalizacja źródła ognia i sposób użytkowania obiektu.

Czy klasa REI dotyczy całego kontenera technicznego?

Określenie „kontener REI 120” jest często stosowane jako branżowy skrót. Z technicznego punktu widzenia trzeba jednak ustalić, których elementów dotyczy wymagana klasa.

W jednym obiekcie mogą zostać zastosowane różne wymagania, na przykład:

• konstrukcja nośna – R 60,
• ściany oddzielające – REI 60,
• ściany nienośne – EI 60,
• dach – RE 30,
• drzwi – EI 30,
• przejścia instalacyjne – EI 60.

Nie można więc automatycznie przypisać całemu kontenerowi klasy REI tylko dlatego, że do wykonania jego ścian wykorzystano płytę o określonych parametrach. Klasyfikacja dotyczy kompletnego rozwiązania zastosowanego w konkretnym układzie.

Znaczenie mają między innymi:

• rodzaj i grubość obudowy,
• sposób ustawienia płyt,
• rozstaw oraz rodzaj podpór,
• sposób mocowania,
• wykonanie połączeń,
• dopuszczalne wymiary przegrody,
• zabezpieczenie elementów stalowych,
• liczba i rozmieszczenie otworów,
• kierunek oddziaływania ognia.

Dlatego bezpieczniejszym i precyzyjniejszym określeniem jest kontener techniczny z elementami o wymaganej klasie odporności ogniowej.

Odporność ogniowa konstrukcji stalowej

Stal jest materiałem niepalnym, ale nie oznacza to, że niezabezpieczona konstrukcja stalowa zachowa wymaganą nośność podczas pożaru. Wraz ze wzrostem temperatury stal traci sztywność i wytrzymałość, co może prowadzić do nadmiernych odkształceń, utraty stateczności, a następnie zniszczenia elementu.

Uzyskanie wymaganej klasy R może wymagać zastosowania zabezpieczeń ogniochronnych, takich jak:

• farby pęczniejące,
• obudowy płytowe,
• natryski ogniochronne,
• inne systemowe zabezpieczenia przewidziane w dokumentacji.

Zabezpieczenia nie dobiera się wyłącznie na podstawie oczekiwanego czasu, np. R 60. Należy uwzględnić również rodzaj i przekrój profilu, współczynnik masywności, temperaturę krytyczną, poziom wykorzystania nośności oraz zakres stosowania danego systemu.

Drzwi i przepusty nie mogą osłabiać przegród

Jednym z najważniejszych etapów projektowania kontenera jest rozmieszczenie drzwi, kanałów wentylacyjnych, przewodów, rurociągów i tras kablowych. Każdy otwór przerywa ciągłość przegrody, dlatego musi zostać odpowiednio uwzględniony w projekcie.

Jeżeli ściana ma klasę EI 60, zastosowanie standardowych drzwi lub pozostawienie niezabezpieczonego przepustu może uniemożliwić zachowanie wymaganej szczelności i izolacyjności ogniowej.

Projekt powinien obejmować odpowiednio dobrane:

• drzwi i klapy przeciwpożarowe,
• uszczelnienia przejść kablowych,
• zabezpieczenia przepustów rurowych,
• klapy odcinające w instalacjach wentylacyjnych,
• uszczelnienia złączy,
• rozwiązania połączeń pomiędzy modułami.

Samo wykorzystanie płyty warstwowej sklasyfikowanej jako EI 60 nie oznacza zatem, że gotowa ściana kontenera, wraz ze wszystkimi otworami i instalacjami, automatycznie uzyska ten sam parametr.

Znaczenie kierunku oddziaływania ognia

Wymagana odporność ogniowa może dotyczyć oddziaływania pożaru od wewnątrz, od zewnątrz albo z obu stron przegrody. Ma to znaczenie szczególnie w przypadku kontenerów mieszczących urządzenia, które same mogą stanowić źródło zagrożenia.

W jednym przypadku zadaniem obudowy będzie ograniczenie rozprzestrzenienia ognia z wnętrza kontenera na sąsiednie obiekty. W innym konstrukcja ma chronić urządzenia znajdujące się wewnątrz przed pożarem powstałym w otoczeniu.

Kierunek oddziaływania ognia powinien zostać określony w dokumentacji projektowej. Nie można zakładać, że każde rozwiązanie zachowuje tę samą odporność niezależnie od strony ekspozycji.

Gdzie stosuje się kontenery o określonej odporności ogniowej?

Kontenery techniczne z zabezpieczeniem ogniochronnym znajdują zastosowanie przede wszystkim w energetyce, przemyśle, telekomunikacji i infrastrukturze.

Mogą służyć jako obudowy dla:

• rozdzielni elektrycznych,
• stacji transformatorowych,
• magazynów energii,
• agregatów prądotwórczych,
• serwerowni,
• kotłowni,
• pompowni przeciwpożarowych,
• urządzeń automatyki i sterowania,
• instalacji technologicznych,
• urządzeń wykorzystywanych w gospodarce wodno-kanalizacyjnej.

Wymagana klasa zależy nie tylko od rodzaju urządzeń umieszczonych w kontenerze. Znaczenie mają również jego lokalizacja, odległość od innych obiektów, przewidywane obciążenie ogniowe oraz funkcja w systemie bezpieczeństwa całej inwestycji.

Jak dobrać odpowiednią klasę odporności ogniowej?

Wybór pomiędzy REI 30, REI 60 a REI 120 nie powinien być przypadkowy. Wyższa klasa może wymagać zastosowania innych materiałów, grubszych przegród, dodatkowego zabezpieczenia konstrukcji stalowej oraz odpowiednio sklasyfikowanych drzwi i przepustów. Wpływa to również na masę, wymiary i koszt wykonania kontenera.

Wymagania powinny wynikać z:

• dokumentacji projektowej,
• warunków ochrony przeciwpożarowej,
• przeznaczenia kontenera,
• analizy zagrożeń,
• obowiązujących przepisów,
• wymagań inwestora lub ubezpieczyciela,
• uzgodnień z rzeczoznawcą do spraw zabezpieczeń przeciwpożarowych.

Producent kontenerów technicznych powinien otrzymać te informacje przed rozpoczęciem projektowania. Pozwala to uwzględnić wymagane parametry konstrukcji, ścian, dachu, drzwi oraz przejść instalacyjnych.

Dlaczego kontener techniczny warto wykonać na zamówienie?

Standardowy kontener zazwyczaj nie uwzględnia układu konkretnych urządzeń, przebiegu instalacji ani wymagań dotyczących odporności ogniowej. Późniejsze wykonywanie otworów i przerabianie przegród może natomiast naruszyć zgodność przyjętego rozwiązania z dokumentacją.

Indywidualny projekt pozwala odpowiednio zaplanować:

• wymiary i nośność konstrukcji,
• układ urządzeń,
• zabezpieczenie ogniochronne stali,
• rodzaj obudowy,
• rozmieszczenie drzwi i otworów,
• przebieg przewodów oraz rurociągów,
• zabezpieczenie przepustów,
• dostęp do urządzeń podczas przeglądów i napraw,
• możliwość połączenia kilku modułów.

Kontener może zostać przygotowany poza terenem inwestycji, a następnie przetransportowany i posadowiony we wskazanej lokalizacji. Pozwala to ograniczyć zakres prac wykonywanych na placu budowy i usprawnić montaż wyposażenia technicznego.

Kontener dopasowany do wymagań konkretnej inwestycji

Klasy REI 30, REI 60 i REI 120 określają czas, przez który dany element zachowuje nośność, szczelność oraz izolacyjność ogniową w warunkach badania. Nie można jednak przypisać wymaganej klasy całemu kontenerowi wyłącznie na podstawie parametrów pojedynczej płyty lub materiału izolacyjnego.

O skuteczności zabezpieczenia decyduje kompletny układ obejmujący konstrukcję, obudowę, połączenia, drzwi oraz wszystkie przejścia instalacyjne.

Potrzebujesz kontenera technicznego wykonanego według indywidualnego projektu? Prześlij producentowi przeznaczenie obiektu, wymagane klasy odporności ogniowej, parametry urządzeń i planowany układ instalacji. Na tej podstawie możliwe będzie przygotowanie właściwej konstrukcji oraz zakresu wykonania.

Artykuł zewnętrzny