Łożyska ślizgowe - rodzaje, zastosowanie, materiały

Łożyska ślizgowe mają bardzo szerokie zastosowanie, przez co są powszechnie używane w konstrukcji wielu maszyn i pojazdów. Montowanie są one wszędzie tam, gdzie konieczny jest ruch obrotowy różnych elementów. Wiele osób nie wie, że korzystamy z nich na przykład podczas jazdy samochodem, ponieważ są one częścią układu kierowniczego oraz hamulców.

Czym dokładnie są łożyska ślizgowe? Z czego są zbudowane? Gdzie jeszcze stosuje się tuleje ślizgowe? Przeczytaj nasz artykuł, w którym znajdziesz wszystkie odpowiedzi i najważniejsze informacje na temat łożysk ślizgowych.

Łożysko ślizgowe - budowa i materiały

Łożysko ślizgowe to element układu mechanicznego niemający ruchomych części, ale posiadający część obrotową. Ten obrotowy element, tzw. czop wału umieszczony jest w cylindrycznej panewce z luźnym pasowaniem. Sposób poruszania się tych dwóch elementów powoduje tarcie ślizgowe - stąd nazwa tej części.

Z powodu występowania tarcia między czopem a panewką, konieczne jest regularne smarowanie tego elementu. Użycie smaru zmniejsza tarcie i ścieranie, co przekłada się wolniejsze zużycie powierzchni i dłuższą żywotność łożysk ślizgowych. Ponadto smarowanie chłodzi powierzchnie elementów oraz wycisza pracę łożyska. Do łożysk ślizgowych najczęściej stosowane są smary plastyczne, stałe lub na bazie olejów.

Należy jednak pamiętać, że smarowanie jest konieczne tylko w przypadku łożysk wykonanych ze stali. Natomiast smarowanie łożysk wykonanych z tworzyw sztucznych nie jest wskazane, ponieważ smar może powodować ich odkształcanie.

Z czego produkuje się łożyska ślizgowe?

Do budowy łożysk ślizgowych używa się różnych materiałów, cechujących się wysoką wytrzymałością. Przeglądając oferty sklepów czy hurtowni najczęściej znaleźć można tuleje wykonane:

• ze stali - najczęściej jest to stal chromowana, hartowana oraz niskowęglowa, dająca wysoką odporność na odkształcenia,

• z brązu - wykonane z reguły z taśmy brązowej, cechują się wysoką wytrzymałością,
• polimerowe - posiadają niski współczynnik tarcia i nie wymagają smarowania,
• ze stali i brązu - do dużych obciążeń, stosowane w przemyśle motoryzacyjnym,
• ze stopu brązu i grafitu - bezobsługowe i odporne na korozję.

Łożyska ślizgowe - rodzaje

Na rynku dostępnych jest wiele różnych rodzajów łożysk ślizgowych, które podzielone zostały według różnych kryteriów. Możemy zatem wyróżnić łożyska ślizgowe, biorąc pod uwagę:

Kierunek obciążeń

• wzdłużne - przenoszą obciążenia układające się równolegle do osi tulei,
• poprzeczne - przenoszą obciążania tylko o kierunku prostopadłym do łożyska,
• skośne - to połączenie dwóch powyższych typów, kierunek siły tworzy z tuleją kąt ostry.

Typ smarowania

• olejowe - olejem pokryty jest tylko nieduży fragment łożyska, który w wyniku ruchu łożyska przekształca się w cienką warstwę oleju,
• hydrostatyczne - części oddzielone są bardzo cienką warstwą cieczy smarnej wtłaczanej pod ciśnieniem,
• hydrodynamiczne - ciecz smarująca wytwarza się samoistnie pod wpływem pewnych warunków, takich jak m.in. odpowiednia ilość i prędkość poślizgu w szczelinie,
• suche - stosowane są w mało obciążonych połączeniach, nie ma konieczności ich smarowania, ewentualnie są one wykonywane sporadycznie,
• powietrzne - stosowane w maszynach, których konstrukcja wymaga dużej precyzji oraz przy małym obciążeniu, ale dużej prędkości obrotowej. Ich prawidłowe działanie zapewnia poduszka ze sprężonego powietrza.

Prędkość obrotową

• o ruchu obrotowym oscylacyjnym
• o prędkości stałej
• o prędkości zmiennej

Wszystkie opisane wyżej łożyska ślizgowe, a także sworznie, prowadnice, tłoki i wiele innych części dostępnych jest w szerokiej ofercie firmy Bimex, która zajmuje się ich produkcją i dystrybucją od ponad 30 lat. Dzięki odpowiednim stanom magazynowym firma oferuje szybką realizację zamówień, zarówno hurtowych jak i detalicznych.

Możliwości zastosowania łożysk ślizgowych

Łożyska ślizgowe znalazły zastosowanie w wielu różnych gałęziach przemysłu, takich jak motoryzacja, lotnictwo, transport czy hutnictwo. Tuleje ślizgowe cechują się wyjątkowo wysoką odpornością, dlatego stosowane są powszechnie w samochodach, maszynach rolniczych i budowlanych, wózkach widłowych, urządzeniach medycznych i wielu innych urządzeniach.

Łożyska ślizgowe sprawdzają w sytuacjach, gdzie występuje konieczność przenoszenia obciążeń o różnej wielkości. Montowane są w urządzeniach generujących duże prędkości obrotowe. Tuleje ślizgowe świetnie nadają się również do urządzeń, w których liczy się cichobieżność pracy łożyska oraz wygłuszanie drgań wału.

Podsumowanie

Jak widać zarówno wybór modeli, jak i zastosowanie łożysk ślizgowych jest bardzo szerokie. Kupując tuleje, należy przede wszystkim uwzględnić sposób ich użytkowania oraz wielkość obciążeń, jakie będą przenosić. Wybór właściwego modelu oraz jego regularna konserwacja smarem, zapewni wydajne i długie działanie łożyska.